କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇ: ଠକମାନେ କିପରି ନକଲି ପରିଚୟ ତିଆରି କରନ୍ତି

ମନେକରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଫୋନ କଲ ଆସୁଛି ଯେ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରେଡିଟ କାର୍ଡର ଲିମିଟ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ବିଲ ବାକି ଅଛି। ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହି ମାସରେ ଆପଣ ନିଜର ଲିମିଟ ଅତିକ୍ରମ କରିନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ଏ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଜଣାନ୍ତି। ବାରମ୍ବାର ଫୋନ କଲ ପାଇବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଅଧିକ ସୂଚନା ମାଗନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଜାଣିବାକୁ ପାଆନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଫୋନ ନମ୍ବର ଏବଂ PANକୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିଚୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଏକ ନୂଆ କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଧିକୃତ ପେମେଣ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଏହା ହେଉଛି ସିନ୍ଥେଟିକ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି ଫ୍ରଡ ବା କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇର ଏକ ଉଦାହରଣ।

ଆପଣଙ୍କର ପରିଚୟ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପତ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ସେହି ଚାବିକାଠି ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବା, ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା, ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ କରିବା, ଯାତ୍ରା କରିବା, ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବା ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ତେଣୁ, ଆପଣ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଯେପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତି, ସେହିପରି ନିଜ ପରିଚୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଏହି ବ୍ଲଗରେ ଆମେ ଏପରି ଏକ ଜାଲିଆତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା, ଯେଉଁଠାରେ ଠକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପରିଚୟର ଅପବ୍ୟବହାର କରି ଆପଣଙ୍କ କଷ୍ଟ ଅର୍ଜିତ ଟଙ୍କା ଚୋରି କରନ୍ତି।

କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇ କ’ଣ?

ସାଧାରଣ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି ଥେଫ୍ଟ ବା ପରିଚୟ ଚୋରିରେ ଜଣେ ଠକ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ପରିଚୟ ଚୋରି କରି ଆପଣଙ୍କ ନକଲ କରେ। କିନ୍ତୁ କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇ ହେଉଛି ଏକ ଅଧିକ ଜଟିଳ ପଦ୍ଧତି, ଯେଉଁଠାରେ ଅପରାଧୀମାନେ କିଛି ପ୍ରକୃତ ସୂଚନା ଏବଂ କିଛି ଜାଲ ସୂଚନାକୁ ଯୋଡ଼ି ଏକ ନୂଆ, କାଳ୍ପନିକ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରିଚୟ ତିଆରି କରନ୍ତି।

ଠକମାନେ ଆଧାର କିମ୍ବା PAN ପରି ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ତଥ୍ୟକୁ ଏକ କାଳ୍ପନିକ କିମ୍ବା କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିବା ନାମ ଏବଂ ଏକ ଅବୈଧ କିମ୍ବା ଖାଲି ପଡ଼ିଥିବା ଘରର ଠିକଣା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ବାସ୍ତବ ଦୁନିଆରେ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏହା ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଗ୍ରାହକ ବୋଲି ଭ୍ରମିତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଏ।

କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇ କିପରି କାମ କରେ?

ଏକ କାଳ୍ପନିକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରେ ଠକମାନେ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବରଂ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ବୈଧ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହା କିପରି କରନ୍ତି ତାହା ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି:

1. ସେମାନେ ଏକ ଚୋରି ହୋଇଥିବା PAN କିମ୍ବା ଆଧାର ନମ୍ବରରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି; ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପରି ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ନିଜର କ୍ରେଡିଟ ସ୍କୋର ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
2. ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ କ୍ରେଡିଟ ଲାଇନ କିମ୍ବା ଷ୍ଟୋର କାର୍ଡ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରନ୍ତି। ଆବେଦନ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସେହି ଜାଲ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କ୍ରେଡିଟ ପ୍ରୋଫାଇଲ ତିଆରି କରିଦିଏ।
3. ଅଧିକ କ୍ରେଡିଟ ସ୍କୋର ପାଇଁ ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ବିଲଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥା ସମୟରେ ପେମେଣ୍ଟ କରନ୍ତି। ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଏହି ଜାଲ ବିବରଣୀକୁ ଅନ୍ୟ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ସହ-ଯୋଗଦାନକାରୀ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ି ପାରନ୍ତି।
4. ଯେତେବେଳେ କ୍ରେଡିଟ ଲିମିଟ ଏକ ଇଚ୍ଛିତ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚେ, ସେତେବେଳେ ଠକମାନେ ସମସ୍ତ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ସର୍ବାଧିକ ଟଙ୍କା ବ୍ୟବହାର କରି ଉଭାନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

ଯେହେତୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ କରିଥିବା “ବ୍ୟକ୍ତି” ବାସ୍ତବରେ କେବେ ନଥିଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଲୋକକୁ ଖୋଜି ବୁଲନ୍ତି।

ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼େ ଯାହାଙ୍କର ପରିଚୟ ଚୋରି ହୋଇଥିଲା। ଆପଣଙ୍କ ଆଇଡିକୁ ଏକ କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇର ଆଙ୍କର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ବିଷୟ ଆପଣ ହୁଏତ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ମାତ୍ର ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କୌଣସି କାର ଲୋନ କିମ୍ବା ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟ ଲୋନ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ PAN ବିପୁଳ ପରିମାଣର “ଭୂତ ଋଣ” ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଆପଣଙ୍କ ଆବେଦନ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାହେବ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବେ ଯେ ଆପଣ ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି।

PhonePe ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ?

PhonePe ଏହିପରି ଜାଲିଆତି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ମାନବୀୟ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଏବଂ AIର ସାହାଯ୍ୟ ନିଏ। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗଠନ ଥିବା ଏହି କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ମେସିନ ପରି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। PhonePe ସିଷ୍ଟମ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିପାରେ। ପ୍ରକୃତ ୟୁଜରମାନେ ବନ୍ଧୁ, ପରିବାର ଏବଂ ମର୍ଚାଣ୍ଟମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥାଆନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଆମେ କୌଣସି ବାସ୍ତବ ସମ୍ପର୍କ ନଥିବା ଆକାଉଣ୍ଟ ଦେଖୁ, ତାହା ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଆମର KYC ଭେରିଫିକେସନ ସିଷ୍ଟମ କେବଳ ଆପଣଙ୍କର ଆଇଡି ପଢ଼େ ନାହିଁ, ବରଂ କୃତ୍ରିମ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ତିଆରି କରିବାକୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ହେରଫେର କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଅଙ୍କ କିମ୍ବା ଫଟୋରେ ଡିଜିଟାଲ ଜାଲିଆତି ପରି ଛୋଟ ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ନିଜକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ?

କୃତ୍ରିମ ପରିଚୟ ଠକେଇରୁ ନିଜକୁ ଏବଂ ନିଜ ପରିବାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର କେତେକ ଉପାୟ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଛି:

• ନିଜର କ୍ରେଡିଟ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ: ନିୟମିତ ଭାବରେ ନିଜର କ୍ରେଡିଟ ସ୍କୋର ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଅଜଣା ଲୋନ କିମ୍ବା କ୍ରେଡିଟ ଇନକ୍ୱାରୀ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଏକ ଚେତାବନୀ ହୋଇପାରେ ଯେ ଆପଣଙ୍କର ଆଇଡି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
• ଆପଣଙ୍କର କାଗଜପତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ: ଆପଣଙ୍କର ଆଧାର ଏବଂ PANକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନତାର ସହ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ଅପରିଚିତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଗ୍ରୁପରେ କେବେବି ଆପଣଙ୍କର ଆଇଡିର ଫଟୋ ସେୟାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
• ବାୟୋମେଟ୍ରିକ ଲକ ଚାଲୁ କରନ୍ତୁ: ଆପଣଙ୍କ PhonePe ସେଟିଂସକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଫେସ ଆଇଡି ସକ୍ରିୟ ଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। ଏହା ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ତର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ଯଦି ଆପଣ ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ କ’ଣ କରିବେ?

ଯଦି ଆପଣ ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଲିଆତି ପାଇଁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଛି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଏହାର ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ପ୍ରତିଟି ସେକେଣ୍ଡ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।

PhonePe ରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବା:

• PhonePe ଆପ: Help/ସହାୟତା ବିଭାଗକୁ ଯାଇ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ।
• PhonePe କଷ୍ଟମର କେୟାର: 80-68727374 / 022-68727374 ନମ୍ବରରେ କଲ କରନ୍ତୁ।
• ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଅଭିଯୋଗ:
  • Twitter: PhonePe Support
  • Facebook: PhonePe Official
• ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ: PhonePe ଅଭିଯୋଗ ପୋର୍ଟାଲରେ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ।

ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ରିପୋର୍ଟ କରିବା:

• ସାଇବର କ୍ରାଇମ ସେଲ: ସାଇବର କ୍ରାଇମ ପୋର୍ଟାଲରେ ଅନଲାଇନରେ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା 1930 କୁ କଲ କରନ୍ତୁ।
• ଦୂରସଞ୍ଚାର ବିଭାଗ (DOT): ସନ୍ଦେହଜନକ ମେସେଜ, କଲ କିମ୍ବା ହ୍ଵାଟ୍ସଆପ/ଟେଲିଗ୍ରାମ ଠକେଇ ବିଷୟରେ ସଞ୍ଚାର ସାଥୀ ପୋର୍ଟାଲ ଚକ୍ଷୁ (Chakshu) ସୁବିଧା ମାଧ୍ୟମରେ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା — PhonePe କେବେବି ଆପଣଙ୍କ ଗୋପନୀୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ମାଗେ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ଇମେଲ phonepe.com ଡୋମେନରୁ ଆସିନଥାଏ, ତେବେ PhonePe ନାମରେ ଆସିଥିବା ସେହିଭଳି ଇମେଲଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଠକେଇର ସନ୍ଦେହ ହୁଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।