સેન્સસ 2027 ફ્રોડ એલર્ટ: તમારી ઓળખ કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવી

ભારતની 16મી વસ્તી ગણતરી, જે વિશ્વની સૌથી પહેલી સંપૂર્ણ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી છે, તે હાલમાં ચાલી રહી છે. મકાન યાદીકરણ સંબંધિત પ્રથમ તબક્કો પૂર્ણ થઈ ગયો છે, પછી વસ્તી ગણતરીનો બીજો તબક્કો જેમાં દરેક નાગરિકના સામાજિક, વસ્તી વિષયક અને આર્થિક ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવશે તે આ વર્ષના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં શરૂ થયો હતો.

દુર્ભાગ્યે, આ થોડા મહિનાઓ દરમિયાન એવું જોવા મળ્યું છે કે છેતરપિંડી કરનારાઓ નિર્દોષ લોકોને છેતરવા માટે 2027ની વસ્તી ગણતરીનો માધ્યમ તરીકે ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ સરકારી ગણતરીકારો હોવાનો ઢોંગ કરીને નાગરિકોની વ્યક્તિગત માહિતી ચોરી રહ્યા છે. તેથી, વ્યક્તિગત માહિતી અને મહેનતના પૈસાની સુરક્ષા માટે આવા નકલી વસ્તી ગણતરી અધિકારીઓને કેવી રીતે ઓળખવા તે સમજવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

વસ્તી ગણતરીના નામે છેતરપિંડી કરનારાઓ કેવી રીતે છેતરે છે?

વસ્તી ગણતરીના ઠગો આર્થિક ચોરી અને ઓળખની છેતરપિંડી કરવા માટે વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયાનો એક માધ્યમ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. અહીં કેટલીક યુક્તિઓ આપેલી છે જેનો તેઓ લાભ ઉઠાવે છે:

• અનુકરણ: છેતરપિંડી કરનારાઓ ઘરે-ઘરે જઈને, WhatsApp અથવા ફોન કોલ્સ દ્વારા સરકારી ગણતરીકારો તરીકે ઢોંગ કરે છે. તેઓ આધાર, PAN અને બેંકિંગ વિગતો જેવી ઉચ્ચ-મૂલ્ય ધરાવતી માહિતી એકત્રિત કરવા માટે વસ્તી ગણતરીને એક બહાનું બનાવે છે. એકવાર તેમની પાસે માહિતી આવી જાય, પછી તેઓ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં તમારી ઓળખનો દુરુપયોગ કરે છે, જે સંભવિત કાનૂની મુશ્કેલીઓ તરફ દોરી શકે છે. તેઓ છેતરપિંડીથી લોન મેળવવા અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવા માટે “સિન્થેટિક આઇડેન્ટિટી” બનાવવા માટે પણ વ્યક્તિગત ડેટાનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
• ફિશિંગ લિંક: છેતરપિંડી કરનારાઓ વસ્તી ગણતરીના ડેટાને અપડેટ કરવાના બહાને નકલી લિંક્સ ધરાવતા SMS મોકલે છે, જ્યારે તેમનો વાસ્તવિક હેતુ વ્યક્તિગત ડેટા ચોરવાનો હોય છે. તેઓ બેંક ખાતા અને UPI વૉલેટ ખાલી કરવા માટે OTP અથવા QR કોડ કૌભાંડોનો પણ ઉપયોગ કરી શકે છે.
• દૂષિત એપ્લિકેશન્સ: સ્કેમર્સ નાગરિકો પર નકલી સેન્સસ એપ્સ (APKs) ડાઉનલોડ કરવા માટે દબાણ કરે છે જે તમારા ફોનમાંથી માહિતી ચોરવા અથવા કીસ્ટ્રોક અને ખાનગી સંદેશાઓને ટ્રેક કરવા માટે તમારા ઉપકરણનો રિમોટ એક્સેસ મેળવવા માટે બનાવવામાં આવી હોય છે.

વસ્તી ગણતરીના અધિકારીઓ તરીકે ઢોંગ કરતા છેતરપિંડી કરનારાઓને કેવી રીતે ઓળખવા

1. સાચા અધિકારીઓ ક્યારેય OTP, CVV, PIN અથવા બેંક એકાઉન્ટ નંબર માંગશે નહીં.
2. જો તેઓ તમારા આધાર અથવા PAN કાર્ડના ફોટા લેવાનો આગ્રહ રાખે તો સાવધ રહો, કારણ કે તેનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે.
3. સ્કેમર્સ Gmail અથવા Yahoo ઇમેઇલ્સ અને બિન-સરકારી વેબસાઇટ્સનો ઉપયોગ કરે છે. સત્તાવાર સરકારી સંદેશાવ્યવહાર ફક્ત .gov.in ડોમેનનો જ ઉપયોગ કરે છે.
4. વાસ્તવિક ગણતરીકારો સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ઓળખ પત્ર, અધિકૃતતાનું પ્રમાણપત્ર ધરાવે છે અને સરકાર દ્વારા પ્રદાન કરાયેલા ચોક્કસ મોબાઇલ ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરે છે.
5. વસ્તી ગણતરી મફત છે, “નોંધણી ફી”અથવા “સુવિધા  શુલ્ક” ની કોઈપણ માંગ એ 100% જોખમની નિશાની છે.

જો તમારી સાથે છેતરપિંડી થઈ હોય તો શું કરવું?

• તમારી બેંકની સત્તાવાર એપ અથવા બ્રાન્ચ દ્વારા તમારા બેંક ખાતા, ક્રેડિટ કાર્ડ અને UPI એક્સેસને તાત્કાલિક ફ્રીઝ કરો.
• જો તમે કોઈ શંકાસ્પદ એપ ડાઉનલોડ કરી હોય, તો સ્પાયવેર/માલવેરને દૂર કરવા માટે ફેક્ટરી રીસેટ કરો.
• જો કોઈ નકલી અધિકારીએ રૂબરૂમાં તમારા ઘરની મુલાકાત લીધી હોય તો તમારા સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનને જાણ કરો જેથી તેઓ પડોશીઓને નિશાન બનાવતા અટકાવી શકે.

કેવી રીતે જાણ કરવી

જો તમને શંકા હોય કે તમને કોઈ કૌભાંડ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, તો તરત જ તેની જાણ કરો:

PhonePe પર જાણ કરવી:

• PhonePe ગ્રુપ ચેટ: જો તમને શંકા હોય કે ગ્રુપ છેતરપિંડી કરનારું છે, તો તમે ગ્રુપ પ્રોફાઇલ હેઠળ “એક્ઝિટ” અને “રિપોર્ટ” વિકલ્પ પર ક્લિક કરી શકો છો. 
• PhonePe એપ: સહાય વિભાગમાં જાઓ અને ફરિયાદ દાખલ કરો.
• PhonePe ગ્રાહક સેવા: 80-68727374 / 022-68727374 પર કૉલ કરો.
• સોશિયલ મીડિયા પર જાણ કરવી:
  • Twitter: PhonePe Support
  • Facebook: PhonePe Official
• ફર્યાદ નિવારણ: ફોનપે ફરિયાદ પોર્ટલ પર ફરિયાદ દાખલ કરો.

સત્તાવાળાઓને જાણ કરવી:

• સાયબર ક્રાઇમ સેલ: સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર ઓનલાઈન ફરિયાદ દાખલ કરો અથવા 1930 પર કૉલ કરો.
• ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકમ્યુનિકેશન્સ (DOT): સંચાર સાથી પોર્ટલ પર ‘ચક્ષુ’ સુવિધા દ્વારા શંકાસ્પદ સંદેશાઓ, કૉલ્સ અથવા WhatsApp/Telegram છેતરપિંડીની જાણ કરો.

મહત્વપૂર્ણ સૂચના — PhonePe ક્યારેય ગોપનીય અથવા વ્યક્તિગત વિગતો માંગતું નથી. જો phonepe.com ડોમેનમાંથી ઇમેઇલ ન આવ્યો હોય તો PhonePe તરફથી હોવાનો દાવો કરતા તમામ ઇમેઇલને અવગણો. જો તમને છેતરપિંડીની શંકા હોય, તો કૃપા કરીને તરત જ અધિકારીઓનો સંપર્ક કરો.